A A A

Karżniczka1

 

 Pałace i dwory potrzebują przyjaciół. Pod takim hasłem Towarzystwo Przyjaciół Pałaców i Ogrodów Marchii, które swoją siedzibę ma w Berlinie, od 1991 roku wydaje opracowania monograficzne pałaców i dworów położonych na terenie Marchii Branderburskiej. Z powodu dużego powodzenia tychże publikacji powstały kolejne serie regionalne. Od 2006 roku ukazuje się polsko-niemiecki cykl poświęcony pałacom w Nowej Marchii, wchodzącej obecnie w skład państwa polskiego. W 2013 roku Akademia Europejska Kulice-Külz przy współpracy z berlińskim Towarzystwem Przyjaciół rozpoczęła wydawanie dwujęzycznego cyklu Zamki i ogrody w województwie zachodniopomorskim. Do tego cyklu zalicza się również książka Katarzyny Bartoszewicz i Lisawety von Zitzewitz pt. Karżniczka. Pałac na wodzie k. Słupska

 Karżniczka2

 

 

Monografia o Karżniczce przedstawia historię pałacu oraz jego właścicieli. Odnajdziemy w niej wiele ciekawych fotografii zarówno historycznych jak i współczesnych. Uzupełnione są one planami pałacu, na których widać dokładne położenie wszystkich pomieszczeń. 

W opracowaniu przedstawione zostały również losy pałacu po 1945 roku, które warto w tym miejscu przypomnieć. Rosjanie zajęli pałac w Karżniczace i wywieźli wiele przedmiotów z jego wyposażenia. Po wojnie mieściła się w nim siedziba NKWD. Dopiero w 1951 roku obiekt został przekazany Polakom. W 1964 roku budynek został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych. Do 1968 roku w pałacu mieściła się Szkoła Rolnicza, a do 1992 roku Wojewódzki Ośrodek Postępu Rolniczego w Strzelnie. W latach 80-tych XX wieku opracowano projekt, który miał na celu przygotować pałac do kapitalnego remontu. Jak nam dziś wiadomo nie doszło to do skutku.

W 1992 roku budynek przekazano na własność Gminie Damnia, która wystawiła go na sprzedaż. Od 1999 roku pałac wraz z parkiem znajduje się w rękach prywatnych. Niestety w nocy z 3 na 4 listopada 2009 roku w pałacu wybuchł pożar. Najprawdobodobniej zaczął się on od strychu. Z obiektu pozostały jedynie ściany obwodowe, fragmenty detali architektonicznych oraz szczątki okien i nadpalonych stropów. Ówczesny właściciel złożył wniosek o skreślenie pałacu z rejestru zabytków. Jedak Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił, m. in. z uwagi na dużą wartość historyczną oraz walory architektoniczne całego założenia pałacowo-parkowego z fosą. Ponadto właściciel obiektu otrzymał nakaz zabezpieczenia pałacu przed dalszym postępującym procesem niszczenia zabytku. Do dziś jednak nie został on odpowiednio zabezpieczony. Do ruin pałacu można się bez problemu dostać. Z roku na rok obiekt coraz bardziej niszczeje. 

 

Opracowanie można zakupić na stronie fundacji Akademii Europejskiej Kulice-Külz.

 

Źródła:

  • Katarzyna Bartoszewicz, Lisaweta von Zitzewitz, Zamki i ogrody w województwie pomorskim. Karżniczka, Pałac na wodzie k. Słupska, Szczecin 2016 r.