A A A

SAM 1848 Copy

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą  z 1400 roku.

Od najdawniejszych czasów Biebrowo należało do rodu von Jatzkow. W wykazie wojowników powiatu lęborskiego z 1523 r. figuruje czterech przedstawicieli tego rodu: Jürgen Jatzkow zu Bebberow, zu Jatzkow, zu Kerstow i zu Szwartow. Najstarszy zachowany list lenny dotyczący rodu von Jatzkow datowany jest na 3 lipca 1527 r. Dokument dotyczy majątków: Jackowo, Biebrowo, Sasino, Zwartowo, Borkowo, Bargędzino, Kierzkowo i Przebendowo. 

Od 1720 r. właścicielem Biebrowa był Franz Heinrich von Jatzkow. Jego następcą został Christian Franz von Jatzkow. W 1762 r. odnotowano, iż w Biebrowie odbyło się wesele Johanna Ernsta von Jatzkow z panną Huldenreich von Hoymen. Rok później starosta powiatowy i radca rządu Alex Dietrich von Puttkamer ożenił się z córką właściciela Biebrowa - Ernestine von Jatzkow.  

Istnieje kilka różnych przekazów dotyczących przejęcia majątku przez rodzinę von Somnitz. Według kroniki rodu von Somnitz mająte miał być w ich posiadaniu od 1740 do ok. 1800 r. Według innych źródeł dopiero od 1763 r., w jeszcze innych od 1782 r. 

Prawdopodobnie w tym czasie powstało pierwsze zabudowanie dworsko-folwarczne. Oprócz dworu wzniesiono budynki gospodarcze, które zgrupowano wokół prostokątnego dziedzińca gospodarczego. W południowo-zachodniej części założenia powstał park poprzez luźne nasadzenia grabów, dębów szypułkowych oraz świerków pospolitych.

W 1782 roku podkomorzy von Somnitz ożenił się z panną von Wussow, córką Georga Lorenza von Wussow. Urodziła im się córka – Klementyna, która w wieku 14 lat  (w 1799 r.) wyszła za mąż za radcę rządu von Borriesa.

W 1804 roku podkomorzy von Somnitz przeprowadził się do majątku jackowskiego (Jatzkow), a Biebrowo zostało oszacowane na 7 tysięcy 666 talarów. Za tę kwotę Biebrowo nabył pułkownik Franz Christian von Somnitz. Po nim majątek należał do Karla Ludwiga Boguslawa von Schwerina, a od 1838 roku do Georga Franza Krause. 19 lipca tego samego roku, Biebrowo odziedziczył syn Georga – Otto Krause. Właściciel majątku jackowskiego Wilhelm Flieβbach wraz z Ottonem Krause założyli spółdzielnię, w celu zmeliorowania dużego Jeziora Biebrowskiego o powierzchni 200 morgów i pobliskich głębokich łąk.

Dotyczyło to również terenów parkowych, gdzie utworzono system otwartych kanałów melioracyjnych, co ułatwiło stworzenie zasadniczej kompozycji parkowej. biebrowo park rekonstrukcjaPark zyskał regularny układ przecinających się pod kątem prostym alejek. W części wschodniej rozlokowano dwa stawy, które otoczono aleją grabową oraz szpalerami dębów szypułkowych. Z kolei w zachodniej części parku wydzielono teren pod ogród warzywny, który został ograniczony żywopłotem grabowym. W obrębie dziedzińca gospodarczego powstały natomiast nowe budynki gospodarcze oraz budynek mieszkalny dla pracowników folwarcznych.

16 lutego 1892 roku majątek nabyła wdowa po pułkowniku von Dewitz. Przepisała ona majątek (15 lipca tego samego roku) na swojego syna Philippa von Dewitz. Ten z kolei sprzedał Biebrowo rok później (21 kwietnia 1893 r.) baronowej Werthern-Wiehe. Sprzedała ona majątek po czternastu latach właścicielowi pobliskiego Jackowa, Franzowi Flieβbachowi. Od tego czasu majątek zaczął bardzo dobrze prosperować. Rozbudowano dwór przez dobudowanie w części środkowej dwukondygnacyjnych przybudówek. Przed dworek utworzono owalny klomb, na którym wymurowano fontannę. Wjazd poprowadzono od drogi wiejskiej z Jackowa i rozdzielono go – jeden prowadził do części dworskiej, a drugi na dziedziniec gospodarczy. Całość os strony wjazdu ogrodzono drewnianym płotem na kamiennej podmurówce. W parku rozpoczęto systematyczne dosadzanie drzew w różnych kompozycjach.

SAM 1841 CopyMajątek w kolejnych latach dalej się powiększał i przynosił znaczne dochody – roczny przychód wynosił 3620 marek.

Ostatnim właścicielem Biebrowa był Hugo Albert Heyer. Wraz z żoną Hedwigą mieli troje dzieci: dwie córki i jednego syna. Córka Else została szybko wdową. Jej mąż, pułkownik Klaus Gaede zginął na froncie pod Stalinigradem. Else miesząła z dwóją dzieci w pałacu rodziców w Biebrowie. Udało się im uciec przed Armią Czerwoną na zachód. Syn państwa Heyer - dr Heinrich Heyer był po Eckhardzie Flieβbachu dzierżawcą domeny państwowej Łętowo. Zamieszkał ze swoją rodziną w tamtejszym pałacu. W innych źródłach podaje się informacje, iż ostatnimi właścielami była rodzina Frostów. W 1926 r. po śmierci Franza Flieβbacha majątek przypadł jego córke Katarzynie Frost. Frostowie utrzymywali majątek do 1945 r. Udało im się wyjechać do Niemiec . . .  Która wersja jest prawdziwa? 

Po II wojnie światowej majątek został przejęty przez Skarb Państwa i oddany w administrację gminy Choczewo.
W 1948 roku użytkownikiem majątku została Stacja Hodowli Roślin w Kurowie – Gospodarstwo w Biebrowie. Od tego czasu zaczęła się dewastacja całego założenia dworsko-folwarcznego. Budynek dworu zasiedlono rodzinami pracowników gospodarstwa, co spowodowało, że wokół powstały prowizoryczne budynki gospodarcze i chlewiki, natomiast w części parku wydzielono teren pod ogródki warzywne. Stopniowo ginęła również ozdobna zieleń wokół dworu, przestała istnieć fontanna, a zielony klomb zamienił się w klepisko. Budynek mieszkalnych byłych pracowników folwarcznych, sąsiadujących bezpośrednio z oborą, zasiedlono pięcioma rodzinami.

Przy braku jakichkolwiek remontów budynki zaczęły niszczeć. Dopiero w 1978 roku wymieniono pokrycie dachowe na budynku dworu, a w 1984 roku wymienionoSAM 1849 Copy stropy w południowo-wschodniej części dworu. Innych remontów nie przeprowadzono.
Na początku lat 90-tych, na skutek likwidacji PGR-ów, SHR w Kurowie została rozwiązana. Opuszczone budynki biebrowskiego gospodarstwa z dnia na dzień coraz bardziej niszczały, pozostali tylko dawni pracownicy i ich rodziny. Zrujnowany majątek przejęła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, która w styczniu 1996 roku sprzedała go Halinie Buchacz zamieszkałej w Sierakowicach.

Nowa właścicielka w dość krótkim czasie przystąpiła do systematycznych prac porządkowo-remontowych na całym terenie posiadłości. W części gospodarczej wyremontowano budynek obory, w której rozpoczęto hodowlę bydła. Drugi z budynków przebudowano na stajnię. Wiosną 1997 roku rozpoczęto prace porządkowo-pielęgnacyjne na terenie parku. Gorzej sprawa wygląda z samym budynkiem dworu, ponieważ nadal zamieszkiwany jest przez dziewięć rodzin. Mający się rozpocząć remont kapitalny, według właścicielki będzie wymagać wykwaterowania jego mieszkańców.
Znaczne tereny należące do posiadłości przeznaczone zostały na prowadzenie tam działalności hotelarsko-turystycznej. W opracowaniu znajdowały się projekty budowy hotelu, basenu, kortów tenisowych i boisk. Jak wiadomo do dziś owy projekt nie został zrealizowany.

 

Źródła:

  • Urlich Dorow, Zapomniana przeszłość. Upadek pomorskich majątków rolnych na przykładzie powiatu lęborskiego, Pruszcz Gdański 2010
  • Gertruda Pierzynowska, Dwory, parki i folwarki Kociewia i Kaszub, Tczew 1998
  • Irena Elsner, Dzieje gminy Choczewo do 1945 roku, Amnerg 2012
  • Marzena Szypulska-Kimilu, Dworki i pałace w gminie Choczewo, Choczewo 2003 
  • www.krajobrazy.pomorskie.pl
  • Wykaz obiektów nieruchomych – stan na 02.03.2016 r. – www.ochronazabytkow.gda.pl

Zdjęcia: