A A A

Mieszko1Wśród wczesnośredniowiecznych grodów ważnym ośrodkiem był ten w Sobieńczycach. Stanowił on miejsce lokalnej władzy do powstania ok. połowy XII wieku pomorskiej dynastii książęcej i przejęcia władzy administracyjnej przez gród pucki (powstał ok. 1145 r.). Wraz z włączeniem za czasów Mieszka I Pomorza Gdańskiego do państwa Polan tereny te zostały przekształcone w księstwo dzielnicowe w własną dynastią. W XIII wieku obszar dzisiejszej gminy Krokowa był już dobrze zagospodarowany, posiadał wykształconą sieć wsi oraz wchodził w skład kasztelanii książąt pomorskich z siedzibą w Pucku. Do wyposażenia powstałego w pierwszej połowie XIII wieku klasztoru cysterek w Żarnowcu należały wsie: Żarnowiec, Karlikowo, Kartoszyno, Lubkowo, Odargowo, Świecino i Wierzchucino. Natomiast posiadłością rycerską

350240 Msciwoj II byl ksieciem pomorskim Za jego rzadow Pomorze Gdanskie bylo

pochodzącą z nadań księcia stanowiło wówczas Brzyno (oprócz niego Jeldzino, Sobieńczyce, Sławoszyno, Lubocino, Kłanino, Połchówko i Krokowa). 

Książę świecki Mściwój II już w 1284 roku nadał miejscowości Brzyno status majątku rycerskiego.

Wraz z Godętowem dziedziczenie otrzymał Błażej – syn Witka. [nazwy imion przytoczone za Loreene z forum – www.wolneforumgdansk.pl – jako źródło podaje księgę komturstwa gdańskiego].

Tutaj pojawia się problem z nazwami imion. Od 1284 roku wieś należała do rodu von Wittke (ówczesna nazwa Beschzino). Wątpliwe jest zatem, aby ktoś z rodu von Wittke miał na imię „Witek". Jednak identyfikuje się go z wojewodą gdańskim z lat 1271 – 1277, który rzeczywiście się tak nazywał. 

Pamięć społeczna, zbiorowa czy kulturowa?
Pamięć społeczna jest to społecznie wytwarzana, przekształcana oraz względnie ujednolicana i przyjmowana wiedza. Odnosi się ona do przeszłości danej zbiorowości. Wiedza ta obejmuje różne treści, funkcje, może trwać dzięki kulturowym nośnikom oraz trafiać do jednostek z różnych źródeł. Przytoczona definicja jest jednak dość powszechna.
Jak twierdzi Barbara Szacka, w literaturze przedmiotu dotyczącym problematyki pamięci zbiorowej panuje chaos. Różni badacze używają różnych określeń .
Albvaks 1Maurice Halbwachs (1877-1945) jest jednym z najważniejszych socjologów, którzy zajmują się pojęciem pamięci społecznej . Halbwachs przedstawił swoje poglądy w roku 1925 wraz z ukazaniem się jego książki „Społeczne ramy pamięci". Jako pierwszy przedstawił on teorię pamięci indywidualnej oraz przeniósł ją na grupę społeczną. W ujęciu Maurice Halbwachsa pamięć społeczna jest więc problemem indywidualnym (dotyczącym danej jednostki). Tylko jednostki pamiętają, dzięki przywoływaniu wydarzeń z przeszłości jako treści świadomości. „Akty pamięci" tych jednostek polegają na społecznie zdeterminowanym wyborze, jakim są określone elementy z dostępnych zasobów pamięci, które są z kolei właściwością grupy, do których dane jednostki przynależą. To właśnie te zasoby są społecznie zinstytucjonalizowane. Inaczej mówiąc, pamięć społeczna jest to proces ciągłego rekonstruowania się przeszłości przez jednostkę. Proces ten z kolei jest możliwy tylko poprzez przynależność do określonej grupy, która dostarcza nam tzw. „ram pamięci". Ramy te umożliwiają interpretację przeszłości z punktu widzenia tego, co dzieje się teraz (z teraźniejszości). Społeczne ramy pamięci to „grupowe infrastruktury pamięci", składają się one z chronologii, za pomocą których uporządkować można wszelkie przeszłe wydarzenia i określić poziom, do którego sięga nasza pamięć słów. Poprzez słowa te nadajemy znaczenie zdarzeniom z przeszłości oraz rozpoznajemy je jako takie, które przynależą do kompleksu znaczeń oraz miejsc i obiektów materialnych. Miejsca i obiekty materialne stanowią symboliczne zagęszczenie się czasu w przestrzeni, stymulując przez to naszą pamięć i organizując nasze myśli oraz emocje, które są związane z przeszłością. Ramy pamięci określają więc po pierwsze pamięć osobistą (biograficzną, wewnętrzną, bezpośrednią) jednostek, czyli to co, jednostki pamiętają z własnych przeżyć i doświadczeń. Po drugie określają one pamięć zewnętrzną (pośrednią), która z kolei obejmuje wyobrażenia przeszłości, które są wspólne dla wszystkich członków grupy i dotyczą wydarzeń, w których nie uczestniczyli oni osobiście .
Parafrazując poglądy Halbwachsa, pamięć jest domeną jednostki, jednak aby pamiętać, musimy przynależeć do jakiejś zbiorowości. Ludzie nabywają zdolność zapamiętywania właśnie poprzez kontakt z innymi członkami społeczeństwa, dlatego też bez kontaktu z nimi nie byłoby pamięci. Proces tworzenia wspomnień jest zbiorowy, natomiast samo zapamiętywanie jest domeną jednostki.

1.jpg.1O pałacu w Zdrzewnie pierwszy raz usłyszano już w roku 1400. Między XV a XVIII wiekiem należał on do rodziny von Goddentow oraz von Weiher. Składał się on z dwóch części. Część A przynależała do Zdrzewna, a cześć B do Kopaniewa. W roku 1784 część A należała jeszcze do rodziny von Goddent, natomiast druga część należała już do rodu von Rexin. 24 września 1804 roku właścicielem został Johann Wilhelm Zimdarsen i wkrótce nabył również część pierwszą majątku. W 1867 roku przeszedł on gruntowny remont, a następnie w 1922 został rozbudowany.W 1939 roku pałac przejął major w stanie spoczynku Brunon Zimdarsen. Był on również właścicielem majątku w Bąsewicach. Brunon Zimdarsen miał brata Carla Heinricha Hermana, który z kolei ożenił się z Margarete z domu Schonenberg. Uznaje się ją za ostatnią właścicielkę pałacu. Margarete, jeszcze przed wkroczeniem Rosjan do Zdrzewna, udało się uciec drogą morską na zachód. W pałacu w owym czasie, szukała również schronienia rodzina profesora Kreite. Był on ordynatorem szpitala w Słupsku. Wraz z małżonką odebrali sobie życie w pałacu, zażywając truciznę. 

53Mauzoleum rodziny von Tesmar położone jest w Borkowie Lęborskim i znajduje się na miejscowym cmentarzu. Rodzina ta była właścicielem pałacu w Borkowie od XVIII wieku. W roku 1931 zdała go i opuściła powiat lęborski.

Do zakończenia wojny w 1945 roku znajdowało się na owym cmentarzu „5 cynowych trumien i 4 trumienki dzieci ze szczątkami rodziny byłych właścicieli ". Po wojnie mauzoleum zostało zdewastowane. Włamano się do trumien, a kości zmarłych zostały porozrzucane. W roku 2001 miejscowy ksiądz podjął decyzję, aby zebrać wszystkie szczątki i na nowo je pochować we wspólnym grobie po zewnętrznej stornie muru. Mauzoleum do dziś stoi otwarte, we wnętrzu można zobaczyć pootwierane trumny. Cały cmentarz jest w opłakanym stanie. Grobowce są zarośnięte i prawie niewidoczne. Oczywiście nikt się tym miejscem nie interesuje. Cmentarz nie jest nawet odpowiednio oznaczony, trudno do niego trafić. Bezczeszczenie zwłok i przyzwolenie na takie traktowanie cmentarzy w kraju katolickim jest oburzające!

 

Więcej zdjęć znajdziecie w galerii.

Historia pałacu von Tesmarów w bazie DIPP

 

Źródła:

  •  Urlich Dorow, Zapomniana przeszłość. Upadek pomorskich majątków rolnych na przykładzie powiatu lęborskiego, Pruszcz Gdański 2010

Zdjęcia:

Charbrowo6Pierwsza wzmianka o majątku Charbrowo pochodzi z 1286 roku. Wtedy to książę pomorski Miściwój II przekazał biskupom kujawskim ziemie – m.in. dobra w Charbrowie. W roku 1564 biskup Wolski z Kujaw sprzedał majątek Ernstowi von Wejher. Między 1601 a 1660 rokiem Charbrowo należało do rodu von Krakow. Dwaj bracia z rodu von Krakow oddali majątek pod zarząd swojemu szwagrowi Lorenzowi Christophowi von Somnitz. Nieprzerwanie aż do 1945 roku Charbrowo należało do rodu Somnitz. Przy głównej bramie wjazdowej do majątku stoją kamienne słupy. Przedstawiają one ślady ornamentu rodzinnego herbu von Somnitz. Najstarsze części pałacu w Charbrowie pochodzą z czasów, w których żył Lorenz Somnitz. Budynek ten już przed wojną znajdował się pod opieką służby ochrony zabytków. W obiekcie tym było 37 pokoi oraz dwie kuchnie. Pomieszczenia pałacowe zostały urządzone przepięknymi, starymi meblami stylowymi. Na ścianach wisiały bogate galerie obrazów oraz zegary. Na regałach natomiast znaleźć można było pokaźny księgozbiór. Cenna porcelana była upominkiem od pruskiego króla Fryderyka II. Wszystkie to przedmioty to jednak niewielka część dzieł sztuki należących do rodu von Somnitz.

Takim tytułem został okrzyknięty pałac w Karżniczce (niem. Karstnitz), a właściwe zespół pałacowo-parkowy. Obiekt ten powstał w pierwszej połowie XIX wieku, w wyniku przebudowy XVIII-wiecznego pałacu barokowego. Położony jest na wyspie w rozlewisku rzeki Chrstnicy. Do roku 1945 właścicielami pałacu była rodzina Puttkamerów. Pochodziła ona z Pomorza, jednakk1 uległa germanizacji w pierwszej połowie XVI wieku.

 Po drugiej wojnie światowej pałac przybierał różne funkcje:

  • Od 1951 roku mieścił się w nim ośrodek wypoczynkowy
  • W latach 1963-1982 siedzibę miała w nim Zasadnicza Szkoła Rolnicza z internatem
  • W latach 1982-1990 przejął go Ośrodek Szkolenia Kursowego

W latach 90. właścicielem pałacu została gmina Damnica. Następnie sprzedała go w prywatne ręce. Obiekt przechodził od jednego właściciela do drugiego. Każdy z kolejnych właścicieli rozkradał wewnętrzne wyposażenie pałacu: znikały zabytkowe meble, żyrandole i boazeria, a także zdobione, żeliwne grzejniki, które trafiły na złom! Ostatecznie właścicielem zostaje spółka Nex-Bud z Orla. Przynosi to nowe nadzieje, na odrestaurowanie budynku i przywrócenia go do dawnej świetności. Rozpoczynają się nawet prace konserwatorskie.