A A A
0.00 (0 głosów)

Ocena

ocena

Dwór Ludolphine, Gdańsk, ul. Józefa Czyżewskiego

Kategoria: Gmina Gdańsk

Historia terenu zajmowanego dziś przez AWFiS sięga okresu średniowiecza. W 1188 r. Opactwo Cysterskie otrzymało te ziemie w darze od księcia pomorskiego Sambora I. W XIV w. dróżka kościelna, prowadziła tędy mieszkańców pobliskich osad, Sopotu, Świemirowa, Karlikowa i Stawowia do Kościoła Św. Jakuba. Z czasem, wraz z rozwojem okolicy oraz w wyniku bezpośredniej bliskości Opactwa Cysterskiego, ziemie położone między Oliwą a Sopotem zaczęły nabierać znaczenia. Na początku XIX w. w sąsiedztwie traktu kościelnego powstały zabudowania dworskie. Znaleziono tu resztki wyrobiska oraz ślady po cegielni sięgające połowy XVII w. Zakład ten miał stanowić źródło dochodu pierwszych właścicieli a zarazem twórców majątku „Ludolphine”. Dróżka kościelna została nazwana Ludolphinerweg. Osiedliły się tutaj rodziny kaszubskie.
Osiadł tu także Antoni Abraham. W latach 1909-1920 do jego mieszkania, przy Ludolphinerweg 2 często zaglądali kaszubscy działacze regionalni oraz ci, którzy zwykli wypożyczać książki z jego prywatnej biblioteki.
W latach 1928-39 przy Ludolphinerweg (dzisiejsza ulica Czyżewskiego) działa ochronka Gdańskiej Macierzy Szkolnej.

Od lat 70. XIX w. majątek należał do Filipa Brauna, a później do jego spadkobierców. Na początku lat 20. XX w. właścicielem był Robert Kolikov. Gruntownie przebudowany dwór stał się budynkiem o eklektycznych formach. W owym czasie powstały również: domek bramny, furta wjazdowa i ogrodzenie. 

W 1933 r. posiadłość należała do Ewangelickiego Związku Diakonisek. 

Po II wojnie światowej rezydencja przeszła w posiadanie Skarbu Państwa. W  1997 r. Parafia Ewangelicko-Augsburska z siedzibą w Sopocie wystosowuje do sądu roszczenia dotyczące przywrócenia jej tytułu własności dworu. Sprawa zostaje jednak odroczona, ponieważ brakuje dowodów uzasadniających wniosek rewindykacyjny. Do 1979 r. z pomieszczeń podworskich korzystała Zasadnicza Szkoła Terenów Zieleni. Później przeprowadzono gruntowny remont całego zespołu, który był mocno zdewastowany. Dwór przekazano Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego. Obecnie główny gmach Dworu "Ludolphine" jak i inne elementy zabytkowego zespołu, służy Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu. W budynku dworu znajduje się obecnie Biblioteka Główna. Jednak jak mówi obecna dyrektorka biblioteki, mgr Alicja Kruszyńska: obiekt został wystawiony na sprzedaż i czeka na nowego właściciela. 

Ponad głównym korpusem dworu wznosi się sześcioboczna, czterokondygnacyjna wieża. Dach dworu ozdobiony jest symetrycznie rozmieszczonymi lukranami. W części centralnej zachował się także ryzalit oraz taras z neoklasycystyczną kratą balkonową. Jest również sieć z elementami dawnego wystroju. 

W obrębie dworu znajdują się też dawne budynki mieszkalne i gospodarcze. Są również pozostałości po parku ze stawem oraz rzadkimi okazami drzew. 

 

Galeria

 

Źródła:

  • Jerzy Samp, Gdańskie dwory i pałace, 2009.
  • www.bib.awf.gda.pl, opracownie Michał Januszewski na podstawie zbiorów Biblioteki AWFiS Gdańsk, redakcja Alicja Kruszyńska.

Zdjęcia:

  • Wizytacja terenowa, 28-10-2016 r., autor: Nina Herzberg
Zespół dworsko-parkowy
Skład zespołu dwór, oficyna dworu; dwa budynki gospodarcze; piwniczka; park
Obiekt opisywany Dwór, Park
Stan zachowania Odrestaurowany
Zastosowanie Biblioteka Główna Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu im. J. Śniadeckiego
Numer rejestru zabytków województwa pomorskiego 997
Numer dawnego rejestru zabytków 851
Organ wpisujący do rejestru zabytków Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku
Data wpisu do rejestru zabytków 12-10-1981

Lokalizacja

Józefa Czyżewskiego 29, 80-336, Gdańsk Oliwa, Polska

Komentarze