A A A
0.00 (0 głosów)

Ocena

ocena

Dwór Ogrodnika Saltzmanna, Gdańsk, ul. Opacka

Kategoria: Gmina Gdańsk

Dwór znajdujący się przy ulicy Opackiej 12, został wybudowany z inicjatywy opata Jacka Rybińskiego ok. 1760 r. Pierwotnie był to dom przeznaczony dla ogrodnika Kazimierza Dębińskiego, który zaprojektował m.in. północno-zachodnią część parku. 

Według opracowania źródłowego Tadeusza Głuszki "Dworek ogrodnika", który w swoim opracowaniu przywołuje Jerzy Samp, biskup Karl książę von Hohenzollern-Hechingen sprowadził do Oliwy wybitnego architekta ogrodowego w 1784 r. Był nim Johann Georg Nicolas Saltzmann. Od 1793 r. był on głównym inspektorem oliwskiego ogrodu. Zmarł w 1831 r. najprawdopodobniej jako jedna z ofiar epidemii. 

Po II wojnie światowej właścicielem dworku zostało Ministerstwo Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej i Leśnictwa. Natomiast użytkownikiem przez długie lata było Miejskie Przedsiębiorstwo Robót Ogrodniczych (Zieleń Miejska). Obecnie dwór należy do Korporacji Budowlanej DORACO Sp. z. o.o. Zabytek przeszedł gruntowną renowację, dzięki której odzyskał dawny blask. Na terenie majątku w 2014 r. założono również ogród japoński. 

Dwór jest ceglany, podpiwniczony, został wniesiony na planie prostokąta. Od strony północnej zdobi go płytki ryzalit oraz ganek wsparty od frontu na sześciu kolumnach. Po stronie południowej do wnętrza obiektu prowadzi sień, w której zachowały się kręcące schody. W części centralnej znajdują się dwie kondygnacje, a w skrzydłach bocznych jedna. Elewację północą zdobi dwukondygnacyjny ryzalit zwieńczony trójkątnym tympanonem. Pierwotnie sień znajdowała się na osi budynku, natomiast od frontu znajdował się obszerny salon, a po bokach pokoje. 

Najcenniejsze elementy dawnego wystroju i wyposażenia to: zabytkowa stolarka klatki schodowej z dekorowaną balustradą, klasycystyczne kominki (w sieni i saloniku), posadzka w ganku. Z kolei na obszernym dziedzińcu przetrwały dwa słupki przedprożowe z początku XVIII w. Na jednym z nich, ponad dekoracyjnym inicjałem, widnieje data: 1715. 

 

Galeria 

 

Źródła:

  • Jerzy Samp, Gdańskie dwory i pałace, 2009.

Zdjęcia:

  • Wizytacja terenowa, 28-10-2016 r., autor: Nina Herzberg
Obiekt opisywany Dwór
Stan zachowania Odrestaurowany
Zastosowanie Korporacja Budowlana Doraco Sp. z.o.o.
Numer rejestru zabytków województwa pomorskiego 13
Numer dawnego rejestru zabytków 4
Organ wpisujący do rejestru zabytków Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku
Data wpisu do rejestru zabytków 10-06-1947

Lokalizacja

Opacka 12, 80-338, Gdańsk Oliwa, Polska

Komentarze