0.00 (0 głosów)

Ocena

ocena

Dwór (VI) Gdańsk, ul. Abrahama

Kategoria: Gmina Gdańsk

Część wsi Polanki niemal trzy i pół wieku temu należała do Henryka Heinego. W 1631 roku teren u wylotu Reinketal nabył Jan Baly. W 1659 roku wdowa po nim sprzedała ich posiadłość Arndowi de Huysen. To oni sprawili, że położona na skraju lasu rezydencja stała się jedną z najpiękniejszych w okolicy. Pod koniec XVII wieku gospodarzem był Bartholomeo Diesterwald. Sprzedał on Dwór VI  Michaelowi Reymannowi. Niestety drewniany dwór znajdujący się przy ul. Abrahama spłonął w 1830 roku. Dopiero u schyłku XVII wieku z inicjatywy nowego właściciela posiadłości Antoniego de Loche wzniesiono, najprawdopodobniej na miejscu wcześniejszego dworu, murowany pałacyk z obszernym dziedzińcem, zabudowaniami gospodarczymi i wytwornym ogrodem oraz stawami. Na przełomie XVIII i XIX wieku zespół dworski stał się własnością gdańskiego kupca Piotra Adriela i jego małżonki Wilhelmy z domu Geisler. Od I połowy XX wieku posiadłość nazywano "Dworem Reymannów" - od nazwiska właścicieli. W 1910 roku na łamach Olivaer Nachrichten (nr 40) ukazał się artykuł B. Arkego na temat błędów jakie popełniali badacze historii oliwskich dworów. Autor stwierdził, że Dwór VI (a nie Dwór I - powszechnie przyjęta nazwa) nosił w przeszłości nazwę Monbrillant (Mój Klejnot). To tu w 31 maja na 1 czerwca 1807 spędził noc cesarz Napoleon Bonaparte. Zdaniem Arkego budynek, który należał w późniejszym czasie do paryżanina Guilletean de Villadieu hrabiego von Graudesse, spłonął trzydzieści lat po oblężeniu Gdańska przez Francuzów. Nigdy nie został odbudowany. W okresie kiedy Arke pisał artykuł na miejscu starego dworu stał budynek określony przez autora mianem "czarnej willi". Jako właścicieli dworu wymienia się także rodzinę Rosenholz i Setau. 

Jeżeli Dwór VI to ten sam obiekt co pałac Monbrillant to zdaniem Jerzego Sampa (autor książki Gdańskie dwory i pałace) warto byłoby się zastanowić nad tym, jakie prawo do tej posiadłości miał pewien literat rodem z Prus Wschodnich August Leopold hr. Lehndorf. Samp uzasadnia swoje rozmyślenia tym, iż w książkach wydawanych pod koniec XVIII w. (m.in. w Gdańsku) przy nazwisku Lehndorffa widnieje dopisek: Herr zu Monbrillant auf Polanca. Z czasem mury spalonego dworu rozebrano. Natomiast uzyskany z rozbioru materiał wykorzystano wznosząc na skraju wielkiej polany dom mieszkalny.

 

Źródła:

  • Mieczysław Abramowicz, Moja ulica [w:] Był sobie Gdańsk, nr 3, Gdańsk 1997.
  • Jerzy Samp, Gdańskie dwory i pałace, Gdańsk 2009.

Zdjęcia:

  •  Wizytacja terenowa, 28-10-2016 r., autor: Nina Herzberg
Obiekt opisywany Dwór
Stan zachowania
  • Niszczejący
  • Zniszczony
Zastosowanie Własność prywatna
Rejestr zabytków Brak
Gminna ewidencja zabytków Widnieje w spisie jako dom

Lokalizacja

Abrahama 27, 80-307, Gdańsk Oliwa, Polska

Komentarze