A A A
0.00 (0 głosów)

Ocena

ocena

Dwór Bożypole Małe

Kategoria: Gmina Łęczyce

Początkowo majątek Bożepole Małe był połączony z innym – Bożepole Wielkie. Dopiero w roku 1628 rozdzielono je na dwa osobne majątki. Należały one wówczas do dwóch rodzin – von Bochen oraz von Lantosch. W Bożympolu Małym mieszkał niegdyś słynny malarz i rzeźbiarz Friedrich Sonntag (ur. w 1895 roku w Berlinie).  Na początku XVIII w. właścicielem Bożepola Małego została rodzina von Boschpol. Była to wtedy niewielka osada folwarczna z dworem i ogrodem użytkowym. 

W 1724 r. majątek kupiła rodzina von Bartsch. Sylwester bon Bartsch ożenił się z Elżbietą von Bochen-Chmieliński. W 1742 r. Sylwester odsprzedał część majątku Parskiemu, a trzy lata później sprzedał resztę Christianowi i Heinrichowi von Homen, którzy gospodarowali tam do 1752 r. W 1756 r. zrezygnował ze swojej części również von Parski, a całość kupił Fridrich August von Platen. W 1763 r. Fridrich poślubił Fryderykę Wilhelminę von Rexin, której ojciec kupił majątek w Bożypolu Wielkim. Nastąpiła wtedy komasacja majątków, ale już w 1777 r. majątek Bożepole Wielkie sprzedano. Pieniądze ze sprzedaży pozwoliły na rozbudowę majątku w Bożympolu Małym. Wybudowano wtedy nowy budynek dworu, a wokół powstał ogród krajobrazowy. W 1801 r. majątek został ponownie sprzedany, a nowym właścicielem został Jonathan von Dorne, syn gdańszczanki Doroty Fryderyki, z domu von Heller, drugiej żony Ernesta Ludwika von Weihera - właściciela majątku w Bożympolu Wielkim. W 1804 r. majątek należał do gdańskiego kupca Salomona Richtera. W 1807 r. Dorne miał możliwość wykupienia zastawu. 

W 1827 r. po śmierci Jonathana majątek przypadł jego żonie Rosine i 16-letniemu synowi Oskarowi (8 lat później ożenił się on z Leontyną von Żelewski z Paraszyna). W 1874 r. zmarł Oskar von Dorn, nie pozostawiając dziedzica. Majątek przeszedł w ręce najstarszej córki siostry Oskara von Dorne - Adelajdy von Voss, z domu Stojentin i jej męża, radcy rządowego Carla von Vossa. W 1912 r. Carl zmarł a całość majątku przejęła Adelajda. Faktycznym gospodarzem był jej zięć Stülpnagel. Po samobójczej śmierci Stülpnagela w 1937 r. wdowa po nim sprzedała majątek rodzinie von Korff. W roku 1939 właścicielką Godętowa była Elisabeth von Korff z domu von Bonin. Pani von Korff odziedziczyła go po swojej ciotce. 

Po II wojnie światowej majątek przeszedł na własność Skarbu Państwa. Część ziem uległa parcelacji, resztę przyjął nowo utworzony PGR. Dwór wraz z parkiem oddano w użytkowanie Gościęcińskiej Fabryce Mebli. Jednak w 1951 r. zespół został przejęty przez Zakład Rolny w Bożympolu Małym, który był filią PGR Godętowo. W dworze powstały pomieszczenia mieszkalne dla pracowników.  W 1991 r. dwór opustoszał na dobre, a gospodarstwo rolne zostało rozwiązane. Rok później majątek przeszedł do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Część gospodarczą 5 października 1994 r. przejął w 10-letnią dzierżawę Kazimierz Zieleniewski, mieszkaniec Bożegopola Małego. Zespół dworsko-parkowy przekazano Zespołowi Opieki Zdrowotnej w Lubkowie. W krótkim czasie rozpoczęto remont kapitalny. Wszystkie prace remontowe były nadzorowane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku. Obiekt miał być gotowy na przyjęcie pierwszych mieszkańców w 1998 r. Jednak prace remontowe w 1996 r. zostały przerwane z przyczyn wyłącznie finansowych. Obiekt zabezpieczono w całości folią i czekano na dalsze decyzje. 

Obecnie dwór jest własnością kurii biskupiej. Miał on zostać sprzedany za długi w związku z aferą Stella Maris, jak dotąd nie ma chętnych. 

 

Źródła:

  • Gertruda Pierzynowska, Dwory, parki i folwarki Kociewia i Kaszub, Tczew 1998.
  • Urlich Dorow, Zapomniana przeszłość. Upadek pomorskich majątków rolnych na przykładzie powiatu lęborskiego, Pruszcz Gdański 2010.
  • Rejestr zabytków nieruchomych – stan na 02.03.2016.

Zdjęcie:

  • Wizytacja terenowa 11-11-2015 r., autor: Nina Herzberg
Obiekt opisywany Dwór
Stan zachowania Niszczejący, Zniszczony, Ruiny
Zastosowanie Własność kurii biskupiej / Wystawiony na sprzedaż
Numer rejestru zabytków województwa pomorskiego 804
Numer dawnego rejestru zabytków 704
Organ wpisujący do rejestru zabytków Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku
Data wpisu do rejestru zabytków 21-12-1973

Lokalizacja

Przemysłowa 31, 84-214, Bożepole Małe, Polska

Komentarze