A A A
0.00 (0 głosów)

Ocena

ocena

Dwór w Zimowiskach / Grabnie

Kategoria: Gmina Ustka

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1356 roku i związana jest z poświęceniem kościoła przez biskupa kamieńskiego Jana. Inne źródła podają, że pierwszy kamień kościoła wiejskiego został położony już w 1355 roku. W 1484 roku książę Bogusław połowę wsi przekazał jako lenno mieszczanom słupskim. Tym samym powstały Zimowiska i Grabno (niem. Wintershagen). Od XIV w. Wintershagen należało do rodu von Winterfeld, który przybył tu z Vorpommern1. Do najważniejszych z tego rodu należeli: pani Winterfeld, która poślubiła Polte z Weitenhagen2
A w kolejnym pokoleniu byli to Dettlaf, Henning i Claus. W Musterolle3 z 1523 roku wymieniany jest Cort Winterfeldth. W 1563 roku we wsi mieszkał Lucas Winterfeld. Rodziny Ramel i Schwaven również należały do właścicieli wsi. Nie wiadomo jednak, która z rodzin posiadała część z dworem obronnym. W 1717 roku całym majątkiem zarządzał Ernst Bigislaff von Podewils. Około 1784 roku dobra należały do hrabiego Otto Friedricha von Podewils, ppor. Gwardii Królewskiej. Sprzedał on Wintershagen swojemu dzierżawcy Johannowi Kratz. To on rozpoczął budowę nowego dworu na fundamentach starej rezydencji obronnej. Nowy dwór został wybudowany w stylu klasycystycznym. Budynek został wzniesiony z cegły na kamiennym fundamencie, na planie prostokąta, z dachem naczółkowym z wolimi oczkami, wtórnie krytym eternitem. Johann zmarł w 1822 roku, a jego majątek odziedziczyli synowie Gustav i Heinrich. Gustav otrzymał część A Heinrich część B. Poprzez zawarcie związku małżeńskiego kolejnym właścicielem części A został Konrad von Uckermann. Dobudował od do dworu oficynę od strony północnej. Nawiązywała ona do stylów historycznych neorenesansu, ale o bardzo uproszczonej formie. Po śmierci Konrada w 1910 roku jego najstarszy syn Konrad Georg otrzymał część A. Ten z kolei zmarł w 1923 roku. Kolejnym dziedzicem tejże części w 1940 roku został Ernst Henning. Zmarł on w 1944 roku w Rosji. Z kolei część B w 1872 roku została przekazana przez Heinricha Kratza jego synowi Carlowi. W 1878 roku Carl Kratz stał się właścicielem wsi Przewłoka (niem. Strickershagen). Zarządzał on z powodzeniem obydwoma majątkami przy użyciu najbardziej zaawansowanych metod rolnictwa. Zmarł na raka, a jego majątki przejął jego syn Leo. Ten sprzedał Przewłokę i część B omawianej wsi w 1914 roku panu Mach. Później niejaki pan Boenisch zarządzał częścią B Wintershagen. 

Obecnie dwór i oficyna są własnością spółdzielni mieszkaniowej. Z kolei park należy do słupskiej Agencji Nieruchomości Rolnych. 

www.zamki.res.pl, komentarz pod opisem, autor: ZGADUJ-ZGADULA, 14-08-2008:

Wieśniaki mieszkające w tym pałacu zdemolowali ten piękny dwów myslą że wróci PGR ale pora się otrzasnąć bo dom sie sypie a inwestycji zero. Mieszka tam były dyrektor PGR prostak i nierób ,który nadal mysli ze jest PANEM a jest zwykłym burakiem

Ciekawostki:

  1. W jednym ze skrzydeł kościoła zachowały się nazwiska przodków rodziny Winterfeld. 
  2. Pod kościołem znajdowała się krypta, a w niej nagrobek z 1614 roku, który pokrywa grób rodu bon Winterfeld. Pochowani są w niej: Damian von Winterfeld, jego żona Sophia von Krümmel oraz ich synowie Georg i Niclaus. 
  3. Drugi nagrobek znajdujący się w krypcie leżał pośrodku wejścia do krypty, dlatego został mocno wydeptany (napisy na nim się zatarły).
  4. Jeden z dzwonów kościoła w 1614 roku został przyozdobiony herbami rodów von Winterfeld i von Krümmel. 

Przypisy:

  1. W sensie politycznym jest to nazwa części byłej pruskiej prowincji pomorskiej, która pozostała w Niemczech.
  2. Wytowno, gmina: Ustka. 
  3. Umowa żeglarska, w której marynarze zgadzają się na warunki w jakich będą pracować.

Źródła:

  • Alicja Świetlicka, Elżbieta Wisławska, Słownik Historyczny Miast i Wsi Województwa Słupskiego, Słupsk 1998 r.
  • M. Mazur, H. Soja, Ziemia Słupska - dzieje i kultura: objaśnienia do mapy etnograficzno-historycznej powiatu słupskiego, Słupsk 2003 r.
  • Karl-Heinz Pagel: Der Landkreis Stolp in Pommern. Lübeck 1989, S. 1020, tłum. Nina Herzberg
  • Rejestr zabytków nieruchomych, stan na: 01-09-2016 r.
  • Program opieki nad zabytkami powiatu słupskiego na lata 2009 - 2012 
  • www.ustka.ug.gov.pl 
  • www.zamki.res.pl, w tym:
  • J. Kosacki, B. Kucharski, Pomorze Środkowe i Zachodnie, Warszawa 2001 r.
  • Z. Sobisz, M. Truchan, Zabytkowe parki poddworskie Pomorza Środkowego, Słupsk 2005 r. 

Zdjęcia:

Zespół dworsko-parkowy
Skład zespołu dwór, park
Obiekt opisywany Dwór, Park
Stan zachowania Częściowo odrestaurowany, Zniszczony
Zastosowanie Mieszkania
Numer rejestru zabytków województwa pomorskiego 221
Numer dawnego rejestru zabytków 52
Organ wpisujący do rejestru zabytków Wojewódzki Konserwator Zabytków w Koszalinie
Data wpisu do rejestru zabytków 08-05-1961

Lokalizacja

Zimowiska 4, 76-270, Grabno, Polska

Komentarze