A A A
5.00 (1 głosów)

Ocena

ocena
5.00

Dwór w Wytownie

Kategoria: Gmina Ustka

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z XIV w. W 1485 r. stanowiła ona własność von Schwave, a następnie stała się lennem rodu von Rhamel. Z 1523 r. zachował się dokument, w którym napisano: Jurgen Ramel myt synem Broder thom Weitenhagen. W 1717 r. właścicielami wsi byli:  Gneomar R. von Rhein i Joachim D. von Rhamel. Pomimo podziału i kolejnych zmian właścicieli udało się Christianowi von Rhamel połączyć majątek i przekazać w tym kształcie synowi. W 1784 r. we wsi były dwa folwarki, kuźnia, karczma, młyn wodny i 38 domów. W 1786 r. dobra przeszły w ręce Joachima von Bandemera, który posiadał majątki w Retowie i Kukowie. Jego syn, Wilhelm stworzył prawdziwe latyfundium gromadząc w swych rękach kilkanaście wsi. Ostatnimi dziedzicami Wytowna byli Wilhelm i Roger (Rudiger) von Bandemerowie. W 1940 r. hitlerowcy założyli we wsi obóz pracy, w którym więzili Polaków i Rosjan.

Późnobarokowy dwór znajdujący się w Wytownie został wybudowany w poł. XVIII w. Otoczony jest zespołem parkowym z fosą. Obiekt został wymurowany z cegły, pokryty dachem naczółkowym. Zasadnicza część dworu zbudowana została na planie prostokąta z ryzalitem środkowym od północy. Dwór został przebudowany na początku XIX w. Wówczas do wschodniej strony dworu dobudowano skrzydło północne, a do niego dobudowano skrzydło wschodnie. Z zabytkowego wyposażenia zachował się kominek i malowany herb rodu von Puttkamer.

Po II wojnie światowej w dworze umieszczono biura miejscowego PGR. W latach 70. pałacowe pokoje wyposażono w łóżka i utworzono w nim ośrodek wczasowy dla górników. Po 1992 r. dwór i część terenów wokół niego zakupił Jerzy Izdebski, ustecki radny miejski i kandydat na senatora. W 2010 r. dawny właściciel zmarł. 

 

Więcej zdjęć w galerii

 

Ciekawe komentarze z Internetu:

www.polskaniezwykła.pl:

Będąc słupskim dziennikarzem znany był z ciętych i bezkompromisowych komentarzy pod adresem postkomunistów i właśnie za obrazę ówczesnego prezydenta stał się pierwszym dziennikarzem ściganym listem gończym. Próbował odrestaurować pałac, lecz jego wyjazd do Anglii w końcu lat 90-tych gasi nadzieję na nowy, lepszy okres dla pałacu.

 

Fragmenty artykułu ze strony Polskie Niezależne Media, 03-03-2010: 

Pałac należał najprawdopodobniej do rodziny Puttkamerów. To ich herb znajduje się na centralnej ścianie domu. Wiadomo jednak, że mieszkały w nim też inne rodziny szlacheckie. Historyczne zapiski niewiele jednak mówią o jego historii i mieszkańcach. Niewiele wiemy również o tym co działo się w pałacu w czasie II Wojny Światowej i tuż po niej. Wiadomo na pewno, że hitlerowcy wykorzystywali budynek i stojące wokół niego zabudowania jako więzienie dla Rosjan i Polaków. To właśnie w Wytownie znajdował się jeden z obozów pracy w którym wykorzystywano i mordowano jeńców. Zaraz po wojnie pałac przekształcono w biura miejscowego PGR. Później już w latach siedemdziesiątych pokoje wyposażono w łóżka i zamieniono w niewielki hotel w którym wypoczywały rodziny górników ze Śląska. Miejscowi, którzy pamiętają tamte czasy opowiadają, że już wtedy pałac został ogołocony ze wszystkiego, co wartościowe.
- Przerobiono go na klasyczne biura - opowiada Pan Zenon, którego spotykamy w okolicy pałacu (nie chce podać nazwiska, bo mieszkańcy boją się obecnego właściciela zamku). - Szare ściany, lamperie malowane farbą olejną i zwykłe biurka. Gorzej było kiedy przekształcono go na hotel dla górników. Jeden wielki syf i bałagan. Nie wiem, jak ci ludzie mogli wypoczywać w takich warunkach. Widocznie im to odpowiadało. Nigdy nie wyremontowano budynku. Miał to zrobić nowy właściciel, ale jak widać jemu też się nie udało.

- Wierzyliśmy, że w końcu ktoś się zajmie zniszczonym zamkiem - mówi Pan Zenon. - Z resztą sam Izdebski chodził po wsi i opowiadał, że odbuduje pałac i zrobi z niego pensjonat z prawdziwego zdarzenia. Wioska na tym skorzysta, bo będzie zarabiała na zagranicznych turystach. Przyznam, że na początku nazwoził różnych części, wyposażenia i sprzętu i rozpoczął remont. Nigdy go jednak nie skończył. Podobnie z resztą jak kilka innych inwestycji, chociażby budowę knajpy. Niedokończone mury straszą do dzisiaj.
- Panie on wolał zajmować się polityką, a nie inwestycjami i budowaniem - mówi sąsiadka Izdebskiego, która również nie chce ujawniać swojego nazwiska, bo w przeszłości miała z Izdebskim problemy - Nigdy nie skończył tego, co zaczął. Później, kiedy już całkowicie przestał się interesować pałacem zabrali się do pracy złodzieje i złomiarze. Sama kilkanaście razy wzywałam policję, kiedy widziałam jak wywożą części z pałacu. Nic to jednak nie dało. Dzisiaj nie ma tam już nic wartościowego. Niech pan sam zobaczy. W samym środku stoi maszkara, która szpeci całe Wytowno. Dobrze, że po latach chociaż drzewa częściowo zasłoniły te ruiny.
Sprawa komplikuje się jeszcze bardziej w 2001 roku. Wtedy Izdebski obraża ówczesnego prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego. Za te słowa zostaje skazany. Aby uniknąć wyroku ucieka do Anglii, gdzie przebywa do dzisiaj. Prokuratura wysyła nawet za nim Europejski Nakaz Ścigania. Do dzisiaj jednak nie został zrealizowany. Nagły wyjazd za granicę powoduje, że pałac w Wytownie całkowicie niszczeje.

 

Wybrane komentarze z Pomorskiego Forum Exploracyjnego: 

mr_archie, 03-04-2011:

Aż dziw, ze ten temat jeszcze nie został poruszony. Pałac w Wytownie (Jakieś 8km na wschód od Ustki) jest w opłakanym stanie, szczególnie to co ujrzymy w środku wola o pomstę do nieba. Ruina totalna, w pomieszczeniach wielki syf, przede wszystkim pełno papierów, gazet, książek i innych śmieci pozostawionych zapewne przez ostatniego właściciela, nieżyjącego juz J. Izdebskiego. Choć pewnie bałaganu narobili również złodzieje, bo są ewidentne ślady włamania (Izdebski uciekł do Anglii, a pałac widocznie pozostał bez opieki). O otaczającym parku nie będę wspominał bo wiadomo - zaniedbany, zarośnięty, jak na drzewach i krzewach pojawia sie liście to pałacu z ulicy nie zobaczysz :D Byli Niemcy, byli Ruscy, byli i nasi. Pałac należał m.in. do rodziny von Puttkamerow (ich herb rodowy jest na wnęce w jednym z pomieszczeń na parterze, choć osobiście zastanawia mnie, ze herb ma dość "żywe" kolory, być może był "odmalowany"). Przed wejściem, na czołowej ścianie widnieje herb von Bandemerow. Szkoda, ze jest jak jest, bo pałacyk musiał być naprawdę urokliwy w czasach świetności. Teraz koszt remontu to pewnie z parę milionów złotych. W ogóle orientujecie sie jak obecnie wygląda sytuacja :?: Była gadka, ze pałacem ma w końcu zainteresować sie konserwator zabytków, ale od paru lat w zasadzie jest cisza.

lukaliseklukaszy, 14-11-2015:

Byłem tam w zeszłym tygodniu. Teren jest ogrodzony i podobno chroniony. Wejść można jedynie przez płot. Wnętrze jest w miarę wysprzątane. Jednak nie zmienia to faktu, że dworek niszczeje.

www.skyscrapercity.com, alchemik, 11-03-2012:

Jako ciekawostka, w zeszłą niedzielę przejechałem się do Wytowna zobaczyć w jakim stanie pałac przetrwał zimę. Dobre wieści: wciąż stoi, złe: zalane stropy są w coraz gorszym stanie. W trakcie robienia zdjęć z zewnątrz przyuważyłem starszego pana dokumentującego każdy skrawek parku każdy detal budynku, podszedłem więc zagadać, okazało się że mam przyjemność spotkać potomka przedwojennego właściciela. Mnie to co zobaczyłem w pałacu już nie szokowało, nie pierwszy raz coś takiego widzę, jednak wyraz twarzy tego Pana mówiła wszystko. Było mi tak cholernie wstyd, że kompletnie odebrało mi mowę, nawet gdyby nie bariera językowa ( u mnie krucho z niemieckim, a mój rozmówca ni w ząb angielskiego) nie potrafiłbym w jasny sposób wyjaśnić całego splotu wydarzeń, uwarunkowań prawnych, urzędniczej niemocy, których efekt widać było w tak namacalny sposób.

Film przedstawiający dwór

Dwór stał się również miejscem gry terenowej - geochacing

abigeo, 08-03-2015: 

Chcieliśmy dzisiaj zdobyć i tę skrytkę.
W jednym miejscu murek jest na tyle niski, że można się przez niego przedostać bez większych problemów.
Tylko czy kiedy widzimy nowe łańcuchy i kłódki na bramie, świeżo założoną siatkę, blokującą dostęp przy większych dziurach ogrodzenia, komunikaty o terenie prywatnym, ochronie i monitoringu... naprawdę należy to robić?

 

Kontrowersyjny dialog na temat byłego właściciela obiektu Pana Izdebskiego - link

Kolejny artykuł o J. Izdebskim - link

Artykuł: Wytowno. Pałacowi Izdebskiego grozi całkowite zniszczenie - link.

Artykuł: Jerzy Izdebski nie żyje - link + ciekawe komentarze pod tym artykułem

Artykuł: Konserwator zabytków obejrzał zamek Izdebskiego - link

 

Źródła:

Zdjęcia:

  • Wizytacja terenowa. 01-05-2018, autor: Nina Herzberg
Zespół dworsko-parkowy
Skład zespołu dwór, park
Obiekt opisywany Dwór, Park
Stan zachowania Niszczejący, Zniszczony, Ruiny
Zastosowanie Własność prywatna
Numer rejestru zabytków województwa pomorskiego 365
Numer dawnego rejestru zabytków 191
Organ wpisujący do rejestru zabytków Wojewódzki Konserwator Zabytków w Koszalinie
Data wpisu do rejestru zabytków 15-04-1965

Lokalizacja

76-270, Wytowno, Polska

Komentarze