0.00 (0 głosów)

Ocena

ocena

Pałac Warblewo

Kategoria: Gmina Słupsk

Historia Warblewa

Niemiecka nazwa wsi - Warbelow, pochodzi prawdopodobnie od któregoś z właścicieli o przezwisku warb, czyli wróbel. Wieś po raz pierwszy została wymieniona w dokumencie z 1478 roku jako Verbelow. W średniowieczu była lennem rodu von Massow. W 1619 roku przeszła w ręce Georga von Nettelhorst z Kurlandii. Był on właścicielem majątku przez dwanaście lat. Georg Enst Nettelhorst w 1757 roku zmarł bezdzietnie, dlatego majątek przeszedł na wdowę Charlotte Helene von Trach, która wyszła ponownie za mąż za hrabiego Heinricha Leopolda von Reichenbach - Goschutz. W 1762 roku Warblewo zostało sprzedane inspektorowi Johannowi Schröder. Prawdopodobnie przez brak szlachectwa Schrödera umowa sprzedaży nie została zatwierdzona przez gabinet królewski. W efekcie jako kolejni właściciele są wymieniani: Kaspar Friedrich von Massow i Johann Benjamin Planitzer. Wilhemina Planitzerówna wyszła za mąż za Augusta Martina Wilhelma von Schon i wieś do 1845 roku pozostawała w rękach jego rodziny. W 1845 roku rodzeństwo Schon sprzedało Warblewo porucznikowi Meierowi z Pułku Huzarów Blüchera ze Słupska. Majątek w 1852 roku za 70 tysięcy talarów zakupił znany ornitolog Eugen Ferdinand von Homeyer. Był on założycielem lokalnego muzeum ornitologicznego. Po śmierci żony Eugen sprzedał dobra warblewskie w 1873 roku Augustowi Neitzke.

Przed wojną (dokładnie w 1929 roku) majątek należał do Ericha Neitzke, obejmował 1183 ha, z czego 3ha zajmowały zabudowania dworskie. Warblewo pozostawało w rękach rodziny Neitzke do 1945 roku.
Po wojnie majątek Warblewski przejęła armia radziecka. Następnie mieściła się w nim świetlica wiejska. W latach 50. powstało tu polskie Państwowe Gospodarstwo Rolne. Wyznaczało ono życie wsi aż do lat 90. XX wieku.

 

Ważne postacie z Warblewa

Johann Beniamin Planitzer był oficerem Pułku Huzarów Bellinga. W 1775 roku wystąpił do króla z prośbą o nadanie szlachectwa i zgodę na zakupienie Warblewa od pana von Massow. Deklarował się, iż wraz z żoną posiada 50.000 talarów i część tych funduszy chce przeznaczyć na zakup wcześniej uzgodniony z panem Massowem. Planitzer powoływał się na swoje zasługi wojenne. Dnia 8 sierpnia 1775 roku król wyraził zgodę na zakup majątku przez oficera plebejskiego stanu, ale nie zgodził się na nobilitację, ponieważ pułk na wojnie nie zachowywał się aż tak dobrze, by na nią zasłużyć.

Eugen Ferdinand von Homeyer ( 1809- 1889 r.) – był ornitologiem z Warblewa, który nie zgadzał się z Darwinem. Z powodu choroby przerwał naukę w szkole, był samoukiem. Pasją badania przyrody zaraził się od ojca, który był zarządcą majątków rolnych. W 1852 roku nabył majątek Warblewo od porucznika Meiera za 70.000 talarów. Założył tu okazały park oraz prywatną kolekcję wypreparowanych ptaków europejskich. Gospodarował w Warblewie do 1874 roku. Po śmierci żony sprzedał majątek i przeniósł się do Słupska. Był autorem wielu prac ornitologicznych i relacji z podróży badawczych. Należał do mniejszościowej grupy konserwatywnych uczonych, którzy kwestionowali słuszność darwinowskiej teorii ewolucji. Eugen skłaniał się ku teorii francuskiego uczonego Georgesa Cuviera, określanej mianem katastroficznej. Uważał, że każdy gatunek został stworzony przez Boga w odrębnym akcie stwórczym. Wiele gatunków wyginęło na skutek katastrof biblijnych. Po każdej takiej tragedii Bóg ponownie tworzył nowe gatunki zwierząt. Jego ogromna kolekcja ornitologiczna (uważana za najważniejszą i największą kolekcję ptactwa paleoarktycznego w całej Rzeszy Niemieckiej) znajduje się w Muzeum Historii Naturalnej w Brunszwiku. Uczonego pochowano w Warblewie, ale do dziś nie wiadomo, gdzie dokładnie spoczęły jego szczątki.

 

Warblewskie cmentarze

Ze starych map wynika, że w Warblewie w XIX wieku były aż 3 cmentarze. Jeden dworski, znajdował się za pałacem (po prawej stronie brukowanej drogi z Warblewa do Dębnicy Kaszubskiej); oraz dwa inne przy drodze z Warblewa do Warblewka. Ten dworski - najbardziej tajemniczy, posiada rzekomo podziemny tunel, który łączy cmentarz z pałacem. Prawdopodobnie został tu pochowany najwybitniejszy ornitolog XIX wieku - Eugen Ferdinand von Homeyer wraz z żoną. Dziś teren tego cmentarza wyróżnia się tym, że bujnie porastają na nim konwalie.

 

Pałac

Neoklasycystyczny pałac pochodzi prawdopodobnie z lat 70/80. XIX wieku. Jest to budynek o prostej bryle, dwukondygnacyjny, zbudowany na planie wydłużonego prostokąta, z wyraźnie wysuniętym gankiem w części środkowej. Przy dworze znajdował się park krajobrazowy założony w stylu angielskim, stworzony przez Eugena Ferdinanda von Homeyera. Zaniedbany w XX wieku zamienił się w dziki las. Całość otaczał kamienny mur, po którym do dziś widoczne są pozostałości.

 

Źródła:

  • Franciszek Mamuszka, Jerzy Stankiewicz, Zabytki powiatu słupskiego, Poznań 1962.
  • Karl-Heinz Pagel: Der Landkreis Stolp in Pommern. Lübeck 1989, S. 1008–1012
  • Alicja Świetlicka, Elżbieta Wisławska, Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego: przewodnik bibliograficzny, Słupsk 1998.
  • Marcin Barnowski, Stapianie się światów. Kronika Gminy Słupsk do roku 2017, Słupsk 2017.
Obiekt opisywany
  • Pałac
  • Park
Rejestr zabytków Brak

Lokalizacja

Warblewo 2, 76-200, Warblewo, Polska

Komentarze