A A A
5.00 (1 głosów)

Ocena

ocena
5.00

Pałac w Żelazie

Kategoria: Gmina Smołdzino

Wieś wymieniona jest po raz pierwszy w dokumentach z 1281 r. Od czasów nadania księcia Bogusława X do końca II wojny światowej Żelazo pozostawało w rękach rodu von Bandemer. Jedną z bardziej znanych mieszkanek wsi była Cordula von Bandemer. Pozostawiła ona po sobie wiele cennych obrazów, m.in. Słowniki w stroju żałobnym. Ostatnimi przedwojennymi włascicielami majątku byli: Alfred oraz jego syn Rudolf von Bandemer. 

Pałac w Żelazie został wybudowany w II poł. XVIII w. Rozbudowano go w XIX w. Starsza część pałacu połączona jest z nowszą czworokątną wstawką ze ściętymi rogami. Fronton fasady ozdobiony został płaskorzeźbami przedstawiającymi popiersie kobiety i mężczyzny. Budynek został wybudowany z cegły na kamiennym fundamencie. Pokryty został dachem naczółkowym. Ganek wraz z werandą o konstrukcji żeliwnej zostały wzniesione ok. 1876 r. Do dziś na kamieniu narożnym werandy widnieje napis: Rudolph i Cordula von Bandamer, 1876. Dach pałacu w starszej części został pokryty łupkiem kamiennym, a w nowszej dachówką cementową. Na fasadzie starszej części obiektu nad wejściem znajdowała się tarcza herbowa rodu von Bandemer. Z wyposażenia pałacu zachowała się: częściowo oryginalna stolarka oraz parkiety i stiuki. 

 

Źródła:

  • M. Mazur, H. Soja, Ziemia Słupska - dzieje i kultura: objaśnienia do mapy etnograficzno-historycznej powiatu słupskiego, Słupsk 2003 r.
  • Rejestr Zabytków Nieruchomych, stan na 01-09-2016 r.

Zdjęcia:

Zespół pałacowo-parkowy
Skład zespołu pałac, park
Obiekt opisywany Pałac, Park
Stan zachowania Niszczejący, Zniszczony
Zastosowanie Własność prywatna
Numer rejestru zabytków województwa pomorskiego 1272
Numer dawnego rejestru zabytków 291
Organ wpisujący do rejestru zabytków Wojewódzki Konserwator Zabytków w Słupsku
Data wpisu do rejestru zabytków 07-04-1989

Lokalizacja

76-214, Żelazo, Polska

Komentarze