A A A
0.00 (0 głosów)

Ocena

ocena

Dwór w Sulminie

Kategoria: Gmina Żukowo

Dwór w Sulminie został wybudowany w 1801 r.

Po przejęciu Sulmina przez Królewsko Pruską Komisję Osiedleńczą dwór Gralathów z niewielką parcelą pozostawiono jako tzw. resztówkę.

Później dwór przez wiele lat stał niewykorzystywany. W 1919 r. powstała w nim tzw. Szkoła Leśna dla zagrożonej gruźlicą gdańskiej młodzieży:

W solidnej, szlacheckiej prostocie stoi ta stara rezydencja pańska na wzniesieniu pośród wspaniałego parku, którego stare lipy niejedno mogły opowiedzieć o jego dziejach. Zbudowany w 1801 r. dom należał do barona von Conradiego (nowy dwór nie należał do zmarłego w 1798 r. Conradiego tylko do Wilhelminy z Gralathów Schrötterowej, przy. aut.) […]. Także stara rezydencja stała się placówką oświatową, jakkolwiek w skromnych ramach – szkołą leśną. Otrzymała nazwę Domu Antoninek, od imienia żony radcy handlowego Siega, przewodniczącego Komisji Kolonii Wakacyjnych, który kupił resztkę majątku od Komisji Osiedleńczej i podarował Stowarzyszeniu Kolonii Wakacyjnych dla potrzebujących odpoczynku gdańskich dzieci. Ponieważ jednak dwór stał przez wiele lat niezamieszkany, popadł w znaczne zaniedbanie. Gdański przemysłowiec Jewelowski przekazał do dyspozycji znaczne środki, aby doprowadzić budynek do stanu nadającego się do zamieszkania i radującego oko. […]

Utrudnienia w ruchu przez granicę położyły kres działalności placówki, która w 1936 r. zmieniła właściciela. Dwór przejęła Macierz Szkolna.

Po wkroczeniu wojsk hitlerowskiej Rzeszy do Sulmina w dworze Gralathów utworzono tzw. Roczny Obóz Ziemski dla służby zastępczej.
Po II wojnie światowej dwór przejęła narodowa spółdzielnia produkcyjna. W owym czasie dwór popadł w ruinę.
W 1976 r. dwór spłonął. Według opisu konserwatorskiego był:

drewniany, na planie prostokąta, nakryty łamanym dachem. Przełom XVIII/XIX w. Częściowo przebudowany, w wnętrzu dwoje drzwi z okuciami oraz balustrada schodów z ok. 1800 r. W otoczeniu dworu kilka starych drzew z dawnego parku.

 

Ciekawostka:

Gralathowie w swoim dworze w Sulminie mieli zasobną bibliotekę i prawdziwy skarb w postaci gromadzonej przez lata, wielkiej kolekcji rękopisów, z których znaczna część przetrwała ostatnią wojnę i znajduje się w Bibliotece Gdańskiej PAN. Początki tego zbioru sięgają XVII w. 

 

Więcej o historii Sulmina w artykule - LINK

 

Źródła:

  • Andrzej Januszajtis, Sulmin. Niezwykłe dzieje podgdańskiej wsi, Gdańsk 2009

  • Program opieki nad zabytkami gminy Żukowo na lata 2012-2015

 

Zdjęcia:

Obiekt opisywany Dwór
Stan zachowania Zniszczony
Zastosowanie Własność prywatna
Rejestr zabytków Brak
Gminna ewidencja zabytków Oficyna dworska

Lokalizacja

83-331, Sulmin, Polska

Komentarze